Projectontwikkeling

Van de eerste afspraken met de gemeente tot de oplevering: wij leggen ontwikkelingen juridisch goed vast en lossen geschillen op.

Een gebiedsontwikkeling kost jaren en loopt langs veel partijen: de gemeente, grondeigenaren, beleggers, corporaties, aannemers en omwonenden. In elke fase worden afspraken gemaakt die later bepalen wie welk risico draagt. Wij begeleiden projectontwikkelaars, beleggers, grondeigenaren en gemeenten bij die afspraken, en wij procederen als het misgaat.

Afspraken met de gemeente

De gemeente is bij bijna elke ontwikkeling zowel contractspartij als bevoegd gezag. Dat vraagt om heldere afspraken.

  • Intentie- en samenwerkingsovereenkomst. Wie onderzoekt wat, wie betaalt de plankosten en wat gebeurt er als het project niet doorgaat?
  • Anterieure overeenkomst. De afspraken over het kostenverhaal, de te realiseren woningcategorieën, de planning en de inspanning van de gemeente om het omgevingsplan aan te passen.
  • Kostenverhaal zonder overeenkomst. Komt u er niet uit, dan verhaalt de gemeente haar kosten langs publiekrechtelijke weg. Ook daartegen staan rechtsmiddelen open.

Grond van de overheid: Didam

Sinds het Didam-arrest van de Hoge Raad mag een overheid grond in beginsel niet meer één-op-één verkopen als er meerdere gegadigden kunnen zijn. Zij moet dan mededingingsruimte bieden, tenzij vaststaat of redelijkerwijs mag worden aangenomen dat er maar één serieuze gegadigde is. Dat voornemen moet tijdig bekend worden gemaakt. In een tweede arrest heeft de Hoge Raad verduidelijkt wat de gevolgen zijn als deze regels niet zijn gevolgd. Wij adviseren ontwikkelaars en gemeenten over de vraag of een transactie Didam-proof is, en wij treden op voor partijen die zijn gepasseerd.

Contracten in de keten

Ook tussen marktpartijen leggen wij afspraken vast: koop- en optieovereenkomsten, samenwerking tussen grondeigenaren, turnkey-overeenkomsten met beleggers, afspraken met woningcorporaties en zekerheden zoals bankgaranties. Wij letten daarbij op voorwaarden, boetebedingen, kettingbedingen en de gevolgen van gestegen bouwkosten of vertraging.

Geschillen

Onderhandelingen worden afgebroken, een gemeente komt terug op toezeggingen, een wederpartij komt niet na. Wij beoordelen uw positie en kiezen de weg die past: overleg, kort geding, een procedure bij de rechter of arbitrage.

Raakvlakken

Projectontwikkeling raakt aan het omgevingsrecht, aan onteigening en het voorkeursrecht, en aan het vastgoedrecht. Binnen ons kantoor werken de specialisten op die terreinen samen.

Veelgestelde vragen over projectontwikkeling

Wat is een anterieure overeenkomst?

Een anterieure overeenkomst is een contract tussen de gemeente en een ontwikkelaar of grondeigenaar, gesloten voordat het omgevingsplan wordt gewijzigd of de vergunning wordt verleend. Partijen leggen daarin onder meer het kostenverhaal, financiële bijdragen, het bouwprogramma en de planning vast.

Mag een gemeente grond rechtstreeks aan één ontwikkelaar verkopen?

Alleen onder voorwaarden. Sinds het Didam-arrest moet een overheid bij de verkoop van grond gelijke kansen bieden aan mogelijke gegadigden, met een selectieprocedure op basis van objectieve, toetsbare en redelijke criteria. Dat hoeft niet als vaststaat dat er maar één serieuze gegadigde is. De gemeente moet haar voornemen dan wel tijdig en gemotiveerd bekendmaken.

Welke kosten mag de gemeente op een ontwikkelaar verhalen?

De gemeente mag alleen de kosten verhalen die op de wettelijke kostensoortenlijst staan, zoals de aanleg van wegen, riolering en groen en plankosten. De kosten moeten bovendien in redelijke verhouding staan tot het profijt dat het project ervan heeft, aan het project toerekenbaar zijn en proportioneel worden verdeeld.

Mag de gemeente de onderhandelingen over een project zomaar afbreken?

In beginsel staat het partijen vrij onderhandelingen af te breken. Dat is anders als de ontwikkelaar er gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat er een overeenkomst tot stand zou komen. Dan kan afbreken onaanvaardbaar zijn en moet de gemeente schade vergoeden. De rechter neemt dat niet snel aan, zeker niet als de gemeenteraad nog moest instemmen.

Wanneer betrek ik een advocaat bij een gebiedsontwikkeling?

Bij voorkeur vóór het tekenen van de eerste intentie- of samenwerkingsovereenkomst. In die fase worden de risico's verdeeld: wie draagt de plankosten als het project niet doorgaat, wat gebeurt er bij vertraging en welke voorbehouden maakt de gemeente? Achteraf zijn die afspraken moeilijk te herstellen.

Meer lezen

Op projectontwikkelingsadvocaat.nl leest u onze artikelen over de anterieure overeenkomst, Didam, grondtransacties en samenwerking in gebiedsontwikkeling.

Projectontwikkeling

We helpen u graag

Neem contact op